Bilećka trilogija: Dani velegradskog života

Tek početkom rada Škole rezervnih oficira (1957) Bileća poprima nove oblike kulturnog, sportskog i zabavnog života.

trilogija

Stižu brojni glumci, muzičari, režiseri, fudbaleri, s kojima se odmah uspostavlja tijesna saradnja. Bileća ubrzo postaje centar kulturnih i sportskih događaja. Tih dana u “Gaćinoviću” poznati beogradski glumac i režiser Vojo Mirić režira “Seosku učiteljicu” u kojoj glavnu ulogu tumači Ilinka Keka Dunđerović, učenica četvrtog razreda gimnazije, a na daskama bilećke pozornice odjekuju koraci “Španske igre broj dva” u izvođenju Duška Trninića, prvaka jugoslovenskog baleta. Đuza Stojiljković, poznati beogradski glumac, tada popularnom pjesmom “Noćas nisu sjale” mamio je uzdahe Bilećana i Trebinjaca u prepunoj sali kina “Pobjeda” uz pratnju Garnizonog orkestra u kojem su bili poznati trubači, klarinetisti, bubnjari i sve što je u to vrijeme bilo vrhunsko u jugoslovenskoj džez i zabavnoj muzici.

Bilećka pozorišna scena tih mjeseci vrvjela je poznatim glumcima. U raznim prilikama smjenjivali su se LJuba Tadić, Relja Bašić, Duško Janićijević, Ratislav Jović, Mile Petrović… Oni su bili nosioci glavnih uloga u pozorišnom komadu “Nebeski odred”, dramom u tri čina, s kojom su osim premijere i nekoliko repriza u Bileći obišli i sva veća mjesta u Hercegovini. Bileća je u to vrijeme bila u centru kulturnih zbivanja s obzirom na privremeno prisustvo elite jugoslovenskog glumišta.

Zabavni život postaje sve raznovrsniji. Gostuju pozorišta iz Mostara i Nikšića. Ansambl “Lado” iz Zagreba zapalio je i oduševio prepunu salu izvođenjem narodnih pjesama i igara. Filmski repertoar biva sve kvalitetniji jer je i brojna publika s većim prohtjevima. Toga ljeta veliki koncert u Garnizonu priredili su Tereza Kesovija i Miro Ungar. Zavidno je bilo biti tada u Bileći.

Sumorne i monotone subote i nedjelje u kojima smo se nekada ubijali od dosade sada su se pretvorile u prave praznike radosti, pjesme i veselja. Sve kafane i gostionice rade, reklo bi se iglu da baciš, nema gdje da padne. Hotel i prenoćišta su svakodnevno popunjeni, te se u gradu traži slobodan krevet. Bileća je uzavrela i atmosfera u njoj je velegradska.

Razmililo se mnoštvo pitomaca po gradskim ulicama i trgovinama. Kupuju se četke, kreme, sapuni, cigarete, žileti. Pred Poštom dugačak red. Čeka se slobodna telefonska kabina. Neki su odlučili da poslijepodne provedu gledajući film u “Pobjedi”. Mnogi su odšetali do željezničke stanice da dočekaju najavljenu posjetu ili da u staničnom bifeu prekrate vrijeme. Pred fotografskom radnjom redovi vojnika. Svi su željeli da se slikaju za uspomenu iz vojske. Ahmet Korać, fotograf amater, već je u kasarni organizovao fotografisanje. Jedina slastičarnica bila je pod pravom opsadom, u redu se čekalo slobodno mjesto.

Bileća tada nije imala dovoljno kafana i gostionica da bi zadovoljila potrebe ovih ljudi, njenih privremenih sugrađana, kao što je bio slučaj u vrijeme stare jugoslovenske vojske kada su ovdje građeni hoteli i kafane sa bilijar-salama, kada su iz Pešte i Beča angažovani muzičari, pjevačice i plesačice za potrebe tadašnjeg oficirskog kadra.

U Bracovoj kafani sve je uzavrelo od pjesme, pića, žena i veselja: Duško Janićijević, glumac Jugoslovenskog dramskog pozorišta, na stolu recituje stihove “Hodi, druže, da te pitam / kome njene ruke mašu” uz pratnju gitariste inženjera Branka Jeftića. Za svakim stolom monotonu sivomaslinastu uniformu razbijaju svježe boje haljina njihovih djevojaka i žena.

U tom koloritu osjeća se miris dima i naftalina. Kafana je na nogama! A Braco, toči li toči! Samo povremene posjete dežurnog oficira i njegove pratnje potvrđuju da je sve pod kontrolom. U Gimnaziji igranka. Svira mali vojni orkestar sa čuvenim jugoslovenskim klarinetistom Slovencem s nadimkom Sos, a pjeva popularni Đuza Stojiljković.

bb

KNEZ IVO OD SEMBERIJE u izvođenju KUD-a “Vladimir Gaćinović” 1954. godine.Stoje: M. Popadić, M. Čomić, LJ. Gnjato, Ž. Janjić, R. DŽeletović; srednji red: A. Kreso, L. Kapor, P. Babić, B. Kokolj, F. Kapičić;sjede: A. Zvizdić, M. Gnjato, Đ. Janjić, M. Vuković.

Zima koja je ovdje dosta blaga te godine nije bila naklonjena pitomcima. Bilo je hladno i vjetrovito sa snijegom i obilnom kišom. Mnogi od njih tražili su predah u toplim prostorijama u “Gaćinoviću” i tu režirali pojedine predstave, obučavali nas u sviranju gitare, ili su uređivali scenu za pojedine predstave. Za nas Bilećane to je bila izuzetna atmosfera u kojoj su se stvarala nova prijateljstva. Jedno takvo prijateljstvo s akademskim slikarom Svetom Đurićem, koji je radio dekor za scenu “Seoske učiteljice”, odvelo me u maju 1958. u Beograd, što je na kraju i opredijelilo moj budući životni put.

Prije polaska u Beograd u prostorijama “Gaćinovića”, gdje su spremali pozorišni komad, LJuba Tadić, prvak Jugoslovenskog dramskog pozorišta, tadašnji pitomac Škole rezervnih oficira, prilično zavidno mi je rekao: “E da sam sad u Beogradu pa da sednem u hladovini beogradske kafane i popijem hladno pivo da mi jezik odrveni.”

Zabave su trajale do kasno u noć, dok važi vojnička dozvola. Bilo je to vrijeme koje je teško riječima opisati, to je trebalo doživjeti. Ova mala hercegovačka varoš zahvaljujući svojim novim stanovnicima obilježavala je subote i nedjelje na velegradski način.

Ostali dani u sedmici za ove nove stanovnike bili su dani iskušenja na strelištima Zlatišta, Dubovca, Toriča i drugih kota i poligona. Tih šest mjeseci druženja s pitomcima brzo su prozujali i ispraćeni sa dosta sjete i dragih uspomena.

Bilo je i onih kojima su dani provedeni u bilećkoj kasrni ostali u najljepšoj uspomeni. Stoga je Boro Grahovac svojevremeno napisao pjesmu “Uspomena iz vojničkih dana”:

 

Da se slikam iš’o sam u grad
Da iz vojske imam uspomenu,
Bijah vojnik u Bileći mlad,
Sretosmo se na ljutom kamenu.

Šetajući dugim ulicama
Od jezera do Matov’ana
Rodila se ljubav među nama,
Uspomena iz vojničkih dana.

Peli smo se na Kolo baljačko,
Slikali se sred Baljačkih strana.
Ja ponesoh srce djevojačko,
Uspomenu iz vojničkih dana.

Na kamenu blista panorama,
Gledamo je ja i moja Stana
Dok sjećanja naviru u nama,
Uspomene iz vojničkih dana.

bb2

Zabavni orkestar KUD „Vladimir Gaćinović“šesdesetih godina prošlog vijeka

 

 

Close
Molimo Vas da podržite naš sajt
Ако Вам се свиђа сајт молимо Вас да кликнете на неку од следећих опција и да помогнете сајту да постане бољи.
error: